ตำนานแห่งซิลมาริล เป็นประวัติศาสตร์เกี่ยวกับสงคราม ระหว่างจอมอสูรกับพวกเอลฟ์พลัดถิ่น เรื่องราวทั้งหมดเกิดขึ้นบนแผ่นดิน ทางตะวันตกเฉียงเหนือของโลก (หรือมิดเดิ้ลเอิร์ธ) มีเรื่องราวของชัยชนะและโศกนาฏกรรมมากมาย แต่สุดท้ายก็จบลงด้วยหายนะครั้งใหญ่ เป็นการล่มสลายของโลกในยุคโบราณ คือยุคที่หนึ่งอันยาวนานนั้นเอง อัญมณีทั้งสามถูกนำกลับคืนมาได้ ( ด้วยสงครามครั้งสุดท้ายของปวงเทพ) แต่พวกเอลฟ์ก็ต้องสูญเสียมันไปอีกตลอดกาล มณีดวงหนึ่งจมลงสู่กันทะเล ดวงหนึ่งตกลงสู่เหวลึกของพิภพ และอีกดวงหนึ่งกลายไปเป็นดวงดาวบนสรวงสวรรค์ ตำนานส่วนนี้จบลงด้วยภาพการสิ้นยุคของโลก เป็นเรื่องราวเกี่ยวกับการแตกสลายและกลับสร้างขึ้นใหม่ การช่วงชิงเพื่อกู้ซิลมาริลลิกลับคืน และเรื่องของ "แสงอันมีมาก่อนดวงตะวัน"